پیاده‌سازی طرح جامع فاوا و نقش چارچوب‌های معماری سازمانی (دکتر محمد حمید ایجازی)

به گزارش پیام خبر:

چکیده

ورود به جامعه اطلاعاتی در آغاز هزاره سوم نقطه عطفی در فرآیند توسعه اقتصادی و صنعتی است. فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) به عنوان یک تکنولوژی پایه و کاتالیزور، موجب افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف صنعتی شده است.

صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از بخش‌های زیربنایی کشور برای حفظ و ارتقای جایگاه رقابتی خود در سطح جهانی، ناگزیر از توسعه و کاربرد فاوا است.

برای تحقق این امر، از یک سو باید از متدولوژی‌های پیشرفته و مدون استفاده شود و از سوی دیگر حمایت مدیران ارشد سازمان‌ها برای جلوگیری از شکست پروژه‌های فاوا جلب گردد.

در این مقاله ضمن معرفی طرح جامع فاوا، به بررسی چارچوب‌های معماری سازمانی و فرآیند پیاده‌سازی آن در قالب چارچوب EAP پرداخته شده است.

مقدمه

پیچیدگی روزافزون فعالیت‌های اداری در جهان متغیر امروز، مدیران را با چالش‌های جدی مواجه کرده است؛ به‌گونه‌ای که کوچک‌ترین غفلت می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

برنامه‌ریزی سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای سازمان‌های امروزی نیست. از این رو توجه مدیران به برنامه‌ریزی بلندمدت و استراتژیک افزایش یافته است.

پیاده‌سازی طرح جامع فاوا ابزاری برای تحقق این هدف بوده و بستری برای هم‌راستاسازی فناوری اطلاعات با اهداف کلان سازمان فراهم می‌کند.

طرح جامع فناوری اطلاعات

طرح جامع فناوری اطلاعات توصیفی عینی از وضعیت موجود و مطلوب ارتباط فرآیندهای مدیریتی و سازمانی با فناوری اطلاعات است و شامل موارد زیر می‌باشد:

• انطباق نیازمندی‌های سیستم‌های اطلاعاتی با فرآیندهای سازمانی

• تعامل‌پذیری و امنیت سیستم‌های اطلاعاتی

• تعریف استانداردهای فنی

• تعیین وضعیت هدف و ابزارهای رسیدن به آن

• ایجاد چارچوبی برای سرمایه‌گذاری، پیاده‌سازی و مدیریت فناوری اطلاعات

عناصر طرح جامع معماری

طرح جامع معماری شامل دو عنصر اساسی است:

الف) معماری فناوری اطلاعات

شامل مدل‌سازی لایه‌های:

از مهم‌ترین چارچوب‌های معماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• زکمن (Zachman)

• C4ISR

• IAF

• FEAF

• TOGAF

ب) مدل مرجع تکنیکی (TRM)

تطابق معماری طراحی‌شده با واقعیت‌های فنی و استخراج استانداردهای فعلی و آتی.

معماری فناوری اطلاعات

معماری به معنای طراحی ساختار یک سیستم و تعیین اجزا و روابط آن است.

یک معماری خوب دارای ویژگی‌های زیر است:

• قابل فهم بودن

• انعطاف‌پذیری در برابر تغییر

• امکان استفاده مجدد از مؤلفه‌ها

• حداقل وابستگی بین زیرسیستم‌ها

• پوشش نیازهای اصلی سازمان

چارچوب‌های معماری سازمانی

چارچوب معماری ساختاری منطقی برای سازماندهی اطلاعات معماری است و به سوالات زیر پاسخ می‌دهد:

مهم‌ترین چارچوب‌ها

زکمن (Zachman)

جامع‌ترین چارچوب مفهومی که تمامی دیدگاه‌ها را پوشش می‌دهد.

FEAF

چارچوب فدرال آمریکا برای تعامل‌پذیری بین سازمان‌های دولتی.

TOGAF

چارچوب استاندارد برای طراحی معماری سازمانی با چهار دیدگاه:

DoDAF

چارچوب وزارت دفاع آمریکا با دیدگاه‌های عملیاتی، سیستمی و فنی.

EAP

رویکرد برنامه‌ریزی معماری سازمانی برای طراحی لایه‌های بالایی چارچوب زکمن.

مراحل پیاده‌سازی EAP

فرآیند تهیه طرح معماری سازمانی شامل هفت مرحله است:

روش اجرا

روش اجرایی شامل چهار بخش اصلی است:

1. شناخت استراتژی و ساختار سازمان

2. تحلیل فرآیندهای اصلی کسب‌وکار

3. بررسی توانمندی‌های فناوری اطلاعات موجود

4. ارائه وضعیت مطلوب و نقشه راه گذار

گام‌های اجرایی طرح جامع

جمع‌بندی

هدف اصلی توسعه فاوا در سازمان‌ها:

• تأمین اطلاعات دقیق برای مدیران

• پشتیبانی از فرآیندهای تصمیم‌گیری

• افزایش سرعت و دقت عملیات

• ارتقای بهره‌وری سازمان

اجرای موفق طرح جامع فاوا نیازمند:

• حمایت مدیران ارشد

• ساختار راهبری مناسب

• نقش فعال CIO

• توجه به استانداردها و انتقال فناوری

دکتر محمد حمید ایجازی

پایان رپرتاژآگهی

کد خبر ۲۶۳۶۴۲